Süper İletkenler ile Model Tren

Süperiletkenliğin Tanımı Süperiletkenlik, belirli maddelerin doğru akımı hiçbir direnç ve kayıpsız iletmek için aşırı düşük sıcaklıklara soğutulduklarında, bu maddelerin gösterdikleri özellikleridir. Başka bir deyişle sıcaklığın belirli bir değerin altına düşürüldüğü zaman doğru akım ile elektriksel dirençleri sıfır olan malzemelere süperiletken denir.

Yüzlerce malzemenin çok düşük sıcaklıklarda süperiletkene dönüştüğü bilinmektedir. Hepsi metal olan 27 kimyasal element, atmosfer basıncında, kendi kristalgrafik formlarında süperiletkenlerdir. Bunlar arasında yaygın olarak bilinenler Alüminyum, Kalay, Kurşun, Civa, Renyum, Lantan ve Proktantinyum yer alır. Bunlara ilave olarak metal, yarıiletken olan 11 kimyasal element düşük ısı ve yüksek basınç altında süperiletkendir. Uranyum, Seryum, Silikon ve Selenyumu bunlar arasında sayabiliriz. Bizmut kendi kristal-grafik formunda süperiletken olmamasına rağmen, çok düşük sıcaklıklarda düzenli duruma geçerek süperiletken süperiletken haline gelebilir. Krom, Manganez, Demir, Kobalt ve Nikel gibi magnetik elementlerin hiçbirinde süperiletkenlik görülmez.

Bilinen süperiletkenlerin birçoğu alaşım veya bileşiktir. Kendisini oluşturan kimyasal elementler süperiletken olmasa bile bir bileşiğin süperiletken olması mümkündür. Örnek olarak gümüş-florid ) ve bir karbon-potasyum bileşiği ( ) verilebilir. Kalay-Tellrid ( ) gibi bazı yarı iletken bileşikler uygun bir şekilde yabancı atomlarla yüklenirse süperiletken olabilirler.

Süperiletkenliğin iki belirleyici özelliği vardır. Maddenin içindeki elektrik akışı, maddenin yapısını oluşturan iyon örgüleriyle çarpışması sonucu engellenir. Buna maddenin direnci adı verilir. Böyle bir madde süperiletken duruma geldiğinde, bu direnç sıfıra iner. Süperiletken durumda maddenin örgüsü, elektronları engellemek yerine, onların hareketine destek olur. Bunun uygulamadaki anlamı süperiletken bir devrede elektrik akımının ilke olarak kayıpsız akacağıdır.

Süperiletkenlerin sıfır direnç göstermelerinin yanı sıra yakınlarında bulunan herhangi bir manyetik alanı dışlamaları da ayırdedici bir özellikleridir. Örneğin bir mıknatıs kritik sıcaklığın (süperiletkenliğe geçiş sıcaklığı) altında bulunan bir süperiletkeni sanki ters kutuplu bir mıknatısmış gibi iter. Ancak kritik sıcaklığının üstünde aynı süperiletken madde herhangi (mıknatıs olmayan) bir iletken gibi davranır. Yani mıknatısın süperiletken üzerinde bir etkisi gözükmez.

Elektrik iletimiyle ilgili tüm uygulamalar için idealdirler. Bunun yanı sıra süperiletkenler büyük miktarda akımda taşıyabilirler. Küçük süperiletken bobinli mıknatıslar çok fazla enerji tüketmeden güçlü manyetik alanlar yaratabilirler. Bu gibi mıknatıslar, manyetik alan sayesinde havada giden trenlerin yapımını sağlayabilirler, hızlandırıcı tünellerde ve nükleer manyetik rezonans tarayıcılarında parçacık saptırıcısı olarak kullanılabilirler. Ayrıca elektrik üretiminde kullanılan senkron jeneratörlerde kullanımıyla üretimde verimin artmasına, boyutların küçülmesine neden olurlar

Süperiletkenlik sadece kritik sıcaklık, kritik akım ve kritik magnetik alanda mevcut olur.

Bir süperiletken düşük sıcaklıklara soğutulduğunda iki farklı özellik gösterirler; elektrik akımlarına hiçbir dirençleri yoktur, magnetik alanları hariç tutarlar.

Sıfır Rezistans:

Aşağıdaki grafik bir süperiletken için tipik bir özdirenç şeklini gösterir. Yüksek sıcaklıklarda, sıcaklık soğudukça özdirenç yavaş yavaş düşer. Daha sonra aniden, kritik sıcaklık ( ) olarak adlandırılan bir sıcaklıkta, bir anda hemen hemen sıfıra düşer. ’nin altında süperiletkendir ve akımlar üzerinden rezistanssız geçer.

Bu nasıl mümkündür?

Süperiletkenliğin mikroskobik bir teorisi basit bir ifadeyle aşağıdaki gibidir. Bir metali, sert yaylar ile tutturulmuş gibi hareket eden pozitif iyonlar kafesi olarak düşünelim. Kafese doğru hareket eden tek elektronlar bir elektrik akımını oluşturur. Normal olarak elektronlar birbirlerini püskürtürler ve kafes tarafından saçılırlar, yani hareketlerine karşı koyarlar.

Bir elektron kafes içerisindeki pozitif iyonlar yakınından geçerken etkilenir ve kafese doğru yavaş yavaş hareket eder. Geçtikten sonra, elektronlar asıl pozisyonlarına hızlıca geri saçılırlar. Bazı maddeler ile, iyonlar düşük sıcaklıklara soğutulduklarında, asıl yerlerine hızlı bir şekilde geri saçılmazlar ve geçici pozitif yüklü bir lokal bölge oluştururlar. Geçip giden ikinci bir elektron bu pozitif bölgeye doğru etkilenir ve ilk elektronu izler. Etkili bir şekilde, iki elektron birlikte hareket eder, ve bir çift olarak iyon kafesi baştan başa geçerler. Bir çift olarak hareket ederken dağılmazlar ve kafesten küçük bir rezistansa karşılaşırlar, yani madde sıfır rezistansa sahiptir.

Kritik Akım:
Eğer bazı magnetik akı çizgileri ( akımın kendi alanından ve ya dış alandan) içeren bir süperiletkenden akım geçirirseniz, akı çizgileri üzerinde onları akımdan doğru açılarla uzağa iten Lorentz kuvveti olacaktır. Eğer akı çizgileri durdurulmazsa, hareketleri ısı üretecek ve enerji kaybolacaktır. Bu durumda süperiletken rezistif olarak davranır. Tüm uygulanabilir süperiletkenler, akı çizgilerini sabitleyen ve hareketlerini durdurmaya yardım eden yapısal eksiklikler içerir. Bu eksiklikler akı çizgilerini, kritik akım olarak adlandırılan kritik bir değere kadar, akımın varlığında sabitleştirir. Çoğu kez, kritik akım yoğunluğu, ( akımının süperiletken kesidine bölümüne eşittir), ve hesaplanan kritik akım yoğunluğu ’yi( akımının süperiletkenin toplam kesit alanına bölümüne eşittir) belirtmek yararlıdır.

Post Author: admin

Süper İletkenler ile Model Tren” için 15 yorum

  • serkan kırca

    (19 Mayıs 2010 - 11:37)

    bence bu trenlerin sistemleri türkiyede de kullanılmalı daha ucuz ulaşım daha ucuz nakliyat bence aradığımız tam da bu
    gelişmeleri mail atarsanız sevinirim saygılarımla

  • ser

    (02 Eylül 2011 - 12:41)

    tren içine bir sıvı boşaltılıyor o nedir bilien varmı ?

  • emn

    (13 Ekim 2011 - 04:46)

    trenn içine dökülen sıvı esas malzeme süper iletken bir malzeme bu sıvı helyum sıvı azot gibi eksi 150 derece sıvı olabilen elementlerdir. zaten süper iletken olamları da bu sıcaklıkta olmasından dolayıdır. düşük sıcaklıkta iletkenlik özelliği olmaıs 🙂

  • murat

    (25 Ekim 2011 - 15:16)

    bu treni durdurma işlemi nasıl yapılıyor?

  • zeynel

    (05 Aralık 2011 - 03:33)

    arkadaşlar o dökülen sıvı nitrojen eksi 200 derece ve üstü için soğutma yapılır nekadar soğuk olursa iletkenlik o öçüde artar

  • enes beyaz

    (10 Ocak 2012 - 11:38)

    o sıvını adı ””sıvı hidrojen””’.Bbu deney süper iletkenler kullanılarak yapılıyor.

  • Kemaal ÇELİK

    (23 Şubat 2012 - 08:32)

    arkadaşlarım
    selam ve saygılar
    NAK alaşımı nasıl yapılır?
    veya hazır satılan yeri varmı?

  • Gamze Genç

    (29 Şubat 2012 - 08:29)

    hmm rayları dikey duvara monte tren modeli güzel o.O

  • selimcan özdemir

    (18 Mart 2012 - 07:40)

    arkadaşlar o sıvı hidrojen
    durdurma işlemi ters yöde bir cekim kuzetiyle olabilir

  • selimcan özdemir

    (18 Mart 2012 - 07:46)

    ve hepinizin sıvı hakkında dediği doğru olabilir çünkü bütün sölediğiniz bileşikler

    -200 , -150 gibi sıcaklıklara kadar dayanıyor yani dediklerinizdan herhangi biri olabilir

  • selimcan özdemir

    (18 Mart 2012 - 12:34)

    bütün bilim sever arkadaşlara seleniyorum bir site kuruyoum yardim edermisiniz (bilimle ilgili)

  • Dılo Sürücü

    (02 Mayıs 2012 - 12:39)

    hızlı tren bu sekılde 350 km cıkıyor surtunme azlldıgı için

  • dılo sürücü

    (02 Mayıs 2012 - 08:43)

    süperiletkenın üzerine azot dokulur sonra trenın altıda mıkntaıslı molunca tren manyetık alana tabı tutularak haraket ediyor..

  • Ertuğrul Yavan

    (14 Mayıs 2012 - 10:43)

    Bu ne mk

  • TC Volkan Kapucu

    (18 Temmuz 2013 - 12:28)

    ss

Bir Cevap Yazın